بیست‌ویکمین گزارش « نیروی کار و حمایت اجتماعی»

 ۱۴۰۰/۰۲/۲۱
  فایلهای مرتبط
بیست‌ویکمین گزارش « نیروی کار و حمایت اجتماعی»
بیست‌ویکمین گزارش « نیروی کار و حمایت اجتماعی» توسط معاونت رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی منتشر شد. این گزارش به یکی از مهم‌ترین مسائل پیشاروی سیاست‌گذاران در سطح ایران و جهان، یعنی مهاجرین و نیروی‌کار مهاجر می‌پردازد. گزارش حاضر در قالب تعدادی پرسش‌ و پاسخ‌ در خصوص نیروی‌کار مهاجر (به خصوص نیروی‌کار غیر/نیمه ماهر)، تلاش می‌کند نتایج تحقیقات مبتنی بر شواهد تجربی را جایگزین تعمیم‌های نادرست رایج در پاسخ به این سوال‌ها کند. در این پرسش و پاسخ‌ها مواردی چون تعداد کارگران مهاجر و کارگران مهاجر غیرقانونی، گروه‌های سنی مهاجرین، نوع مشاغل آن‌ها از جهت دستمزد دریافتی، تأثیر حضور کارگران مهاجر بر اقتصاد و نیروی‌کار بومی کشورها، رویکرد اتحادیه‌های کارگری نسبت به نیروی‌کار مهاجر، نمونه‌هایی از ویزاهای کاری، نگرش سیاست‌مداران نسبت به نیروی‌کار مهاجر و سیاست‌هایی چون رسمی‌سازی نبروی‌کار مهاجر پوشش داده می‌شود. گزارش حاضر همچنین به مقایسۀ سهم جمعیت مهاجر از جمعیت کل در نقاط مختلف جهان از جمله ایران پرداخته و تصویری از مهاجرین غیرقانونی در برخی از مناطق جهان به دست می‌دهد.
بیست‌ویکمین گزارش « نیروی کار و حمایت اجتماعی»
 
رسمی‌سازی نیروی‌کار مهاجر به نفع کارگران بومی است یا به ضرر آن‌ها؟
پاسخ این پرسش و سایر پرسش‌های متداول در مورد تأثیر نیروی کار مهاجر بر جوامع بومی
حضور نیروی‌کار مهاجر در ایران از جمله مسائلی است که در طول چند دهة گذشته همواره مورد توجه نمایندگان مجلس و مسئولین دولتی بوده است، و وزرای کشور و کار در دولت‌های مختلف بارها به خاطر آن به مجلس فراخوانده شده‌اند. 
در ایران، مهاجران حدود 2 درصد از نیروی‌کار کل کشور را تشکیل می‌دهند. جمعیت این مهاجران که ورود آن‌ها به ایران به صورت گسترده از اواخر دهۀ 50 آغاز شد، امروزه به 1.6 تا 2.7 میلیون نفر می‌رسد و بیش از 95 درصد آن‌ها افغانستانی هستند.
متن پیش‌رو، در قالب تعدادی پرسش‌ و پاسخ‌ به سوالات متداول در خصوص نیروی‌کار مهاجر (به خصوص نیروی‌کار غیر/نیمه ماهر) می‌پردازد و تلاش می‌کند نتایج تحقیقات مبتنی بر شواهد تجربی را جایگزین تعمیم‌های نادرست رایج در پاسخ به این سوال‌ها کند. برخی از سوال‌هایی که پاسخش را در این شماره می‌خوانید: 
کارگران مهاجر در کدام کشورها مشغولند، کشورهای پردرآمد یا کم‌درآمد؟ 
آیا اغلب مهاجرین در مشاغل با دستمزد پایین اشتغال دارند؟
چرا کارفرمایان بعضاً مهاجرین را به بومی‌ها ترجیح می‌دهند؟ 
آیا حضور نیروی‌کار مهاجر منجر به کاهش دستمزد نیروی‌کار بومی می‌شود؟ 
سیاست‌گذار حوزة کار و مهاجرت باید به چه نکاتی توجه کند؟
رسمی‌سازی بیش از 2.5 میلیون مهاجر غیررسمی در آمریکا چه تأثیری بر بازار کار این کشور داشت؟
رسمی‌‌سازی، یکی از سیاست‌های مناقشه‌برانگیز در حوزۀ کار و مهاجرت است و بسیاری از سیاست‌مداران آن را به ضرر کارگران بومی می‌دانند. این در حالیست که بسیاری از تجربیات و بررسی‌های تجربی صورت‌گرفته در این زمینه خلاف این ادعا را اثبات می‌کند. یکی از کلان‌مقیاس‌ترین تجارب رسمی‌سازی نیروی کار غیرقانونی در پی تصویب قانون اصلاح و کنترل مهاجرت در سال 1986 در آمریکاست صورت گرفت. این قانون، که به قانون عفو عمومی نیز معروف است، امکان درخواست وضعیتِ قانونی را برای میلیون‌ها مهاجر غیرقانونی فراهم کرد. این قانون به مهاجرین غیرقانونی که پیش از سال 1982 وارد آمریکا شده، تا سال تصویب قانون اقامت مستمر خود را حفظ کرده و سابقۀ کیفری نداشتند، ابتدا اقامت دائم، و بعد از پنج سال شهروندی، اعطا می‌کرد. البته قانون شامل برخی کارگران فصلی کشاورزی که در سال‌های بعد از ۱۹۸۲ وارد کشور شده بودند نیز می‌شد. در پی اجرای قانون تقاضای اقامت دائم ۹۰٪ از تقاضا کنندگان (یعنی ۲.۷ میلیون از ۳ میلیون مهاجر غیرقانونی) پذیرفته شد. 
پژوهش‌های صورت‌گرفته دربارۀ این قانون نشان می‌دهد که رسمی‌سازی نیروی‌کار مهاجر مطابق با این قانون اثر مثبت و قابل‌توجهی بر دستمزدها در تمامی سطوح درآمدی داشته، احتمال کار در موقعیت‌های شغلی را که سابقاً غیرقانونی بودند کاهش داده، و اثر قابل‌توجهی بر تحرک جغرافیایی، به معنای جابه‌جایی نیروی‌کار مهاجر بین شهرها و ایالات مختلف آمریکا نداشته است.
چرا رسمی‌‌سازی؟
از آنجایی که اثر خالص مهاجرت غیرقانونی بر اقتصاد در بسیاری از کشورها چندان زیاد نیست، به سختی می‌توان افزایش هزینه‌ها برای جلوگیریِ به شدت سختگیرانه از ورود این افراد را دست‌کم به لحاظ بازده اقتصادی توجیه کرد. البته این به معنای اجرای سهل‌گیرانۀ قوانین نیست، بلکه بدین معناست که ممکن است هزینه‌های ناشی از افزایش منابعِ اجرای قوانین بیش از پس‌اندازهای ناشی از کاهش تعداد مهاجران غیرقانونی باشد. یک سیاست سازنده در زمینۀ مهاجرت بایستی به گونه‌ای باشد که مهاجرین کم‌مهارت با حضور در کشور مقصد بیشترین بهره‌وری را برای اقتصاد آن به بار بیاورند و در عین‌حال، هزینه‌های مالی مهاجرت و هزینه‌های اجرای قوانین محدود شود؛ این امر میسر نمی‌شود مگر با رسمی‌سازی.
 
سهم جمعیت مهاجر از جمعیت کل در نقاط مختلف جهان (به درصد)
 
از بین مناطق مختلف جهان، آمریکای شمالی با 15 درصد بیشترین سهم مهاجرین از جمعیت کل را به خود اختصاص می‌دهد و میانگین جهانیِ این نسبت 3 درصد است. در ایران نیز سهم جمعیت مهاجر از کل جمعیت بنا به آمار رسمی از مهاجرین قانونی (1.6 میلیون نفر) 2 درصد و بنا به تخمین‌های غیررسمی (2.7 میلیون نفر) 3 درصد است. 
 
برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.