گزارش بیست و دوم: آموزش فنی‌وحرفه‌ای در محیط کار واقعی: کاهش بار مالی و افزایش کیفیت آموزش

 ۱۴۰۰/۰۳/۱۷
  فایلهای مرتبط
گزارش بیست و دوم: آموزش فنی‌وحرفه‌ای در محیط کار واقعی: کاهش بار مالی و افزایش کیفیت آموزش
بیست‌ودومین گزارش «نیروی کار و حمایت اجتماعی» توسط معاونت رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی منتشر شد. این گزارش به بررسی آموزش فنی‌وحرفه‌ای در ایران و جهان می‌پردازد. گزارش در وهله نخست انواع نظام‌های آموزش فنی وحرفه‌ای را بر اساس میزان مشارکت دولت و کارفرمایان در این آموزش‌ها معرفی کرده و نشان می‌دهد که موفقیت آموزش فنی‌وحرفه‌ای در گرو همکاری‌های سه‌جانبه است. گزارش در ادامه به معرفی و ارزیابی یکی از موفق‌ترین نظام‌های آموزش فنی‌وحرفه‌ای جهان، یعنی سیستم دوگانة آموزش فنی‌وحرفه‌ای در اتریش می‌پردازد. در نهایت نیز مرور مختصری بر تاریخچه و وضعیت فعلی آموزش فنی‌وحرفه‌ای در ایران صورت می‌گیرد.

آموزش فنی‌وحرفه‌ای در محیط کار واقعی: کاهش بار مالی و افزایش کیفیت آموزش

در اوایل دهة ۶۰ در ایران طرح کاد (کارودانش)، به عنوان یکی از اولین مصوبات شورای تغییر بنیادی آموزش، به اجرا درآمد. به موجب این طرح، تمامی دانش¬آموزان سال اول دبیرستان می‌بایست یک روز در هفته در محیط کار حضور پیدا کرده و در پایان مربی/استادکار نمرة مربوط را به مدرسه گزارش می‌داد. اما طرح کاد، بعد از گذشت بیش از ده سال، ناموفق توصیف و متوقف شد. در واقع مجریان موفق نشدند همکاریِ کلان مقیاسِ صاحبان حرف و مشاغل و کارفرمایان را جلب کرده و هماهنگی لازم را بین ذی‌نفعان آموزش فنی‌وحرفه‌ای برقرار کنند. پس از توقف طرح کاد، گرچه نظام جدید موفق شد پوشش نظام آموزش فنی‌وحرفه‌ای را در بین دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ دوم تا ۳۵٪ افزایش دهد، اما مشکل مشارکت کارفرمایان در امر آموزش تقریباً حل نشد و دانش‌آموزان در کارگاه‌ها و محیط کار واقعی آموزش ندیدند. اکنون سوال اینجاست که چگونه می‌توان در جلب همکاری کارفرمایان برای مشارکت در آموزش فنی‌وحرفه‌ای موفق بود؟
نظام‌های موفق آموزش فنی‌وحرفه‌ای، در کشورهایی مانند آلمان، اتریش و سوییس، دو ویژگی دارند: (۱) پوشش گسترده و (۲) مشارکت فعالانة کارفرمایان دولتی، عمومی و خصوصی در فرآیند آموزش. مشارکت کارفرمایان نه تنها باعث کاهش بار مالی آموزش فنی‌وحرفه‌ای بر دولت و دانش‌آموزان (که از بار مالی آموزش نظری بسیار بیشتر است) می‌شود، بلکه با مهارت‌آموزی در محیط کار واقعی کارآمدی آموزش فنی‌وحرفه‌ای را افزایش می‌دهد. مطالعات نشان می‌دهد که کشورهایی موفق به جلب همکاری بخش خصوصی و عمومی در امر مهارت‌آموزی می‌شوند که تشکل‌ها و اتحادیه‌های کارگری و کارفرمایی قوی داشته باشند. در این شماره به مرور تجربة اتریش در این زمینه پرداخته و نگاهی اجمالی نیز به تجربة آموزش فنی‌وحرفه‌ای در ایران می‌کنیم.

گزاره‌های اصلی
• طرح کاد، که در سطحی گسترده در دهة شصت به اجرا درآمد عمدتاً به علت ضعف همکاری بخش خصوصی، به ویژه صاحبان حِرَف و کمبود مربیان و استادکاران شرکت‌کننده متوقف شد.
• نظام آموزشی دوگانة اتریش، با اتکا بر همکاری‌های سه‌جانبه (tripartite cooperation)، تشکل‌های قویِ کارفرمایی و اتحادیه‌های کارگری، به شکلی کارآمد مسئلة هماهنگی و همکاری بین دولت و کارفرمایان را در ارائة آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای حل می‌کند.
• کارایی بالای آموزش فنی‌وحرفه‌ای دوگانه در اتریش به این دلیل است که ۸۰٪ آموزش در محیط کار واقعی، و فقط ۲۰٪ آن در مدارس، اتفاق می‌افتد. همچنین، مشارکت بیش از ۲۹ هزار شرکت در جذب کارآموز، آموزش فنی‌وحرفه‌ای را که به نسبت آموزش نظری بار مالی بسیار زیادی دارد، برای دولت مقرون به صرفه کرده است.


برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.