جایگاه سلامت اجتماعی در بهزیستی
 
دکتر انوشیروان محسنی بندپی
معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور
 
یکی از ضرورت‌های زندگی و از جمله وظایف حکومت‌ها تأمین بخشی از رفاه و ایجاد آرامش و آسایش برای آحاد جامعه است که در منابع علمی به آن بهزیستی
well-being می‌گویند که شاخصی از حکمرانی خوب محسوب می‌شود. برای بهزیستی انواعی ذکر شده که از جمله بهزیستی ذهنی، بهزیستی روان شناختی و بهزیستی اجتماعی(social well- being)از آن جمله‌اند. هر سه نوع بهزیستی حائز اهمیتند اما بهزیستی اجتماعی که در کشور ما گاه از آن با نام سلامت اجتماعی هم یاد می‌شود  از جایگاه والایی برخوردار است. سلامت و بهزیستی اجتماعی دارای ابعاد و مؤلفه‌هایی است که مهم‌ترین آنها در منابع علمی به این شرح ذکر شده: وجود حمایت‌های اجتماعی، ثبات خانوادگی، سرمایه اجتماعی و وجود روابط اعتمادآمیز، کمتر بودن رفتارهای ضد اجتماعی و بزه‌ها و انحرافات رفتاری اجتماعی، شکوفایی اجتماعی، پذیرش اجتماعی، ادغام اجتماعی، انسجام اجتماعی، مشارکت اجتماعی و نشاط و امید و خوش بینی اجتماعی. پرداختن به هر یک از این ابعاد نیازمند زمان دیگری است، اما برای عملی ساختن آن‌ها می‌توان در چند جنبه و مبتنی بر چند راهبرد اقدام کرد که نمود واقعی آنها را در تکالیف و وظایف سازمان بهزیستی کشور می‌توان دید. شاید از همین رو در نخستین روزهای پیروزی شکوهمند انقلاب و در راستای تحکیم و گسترش عدالت و توجه به محرومان بوده که شهید فیاض بخش بنیانگذار سازمان با درک والای خویش نام بهزیستی را برای این نهاد برگزید. باری، طی سال‌های اخیر و بویژه با استقرار دولت تدبیر و امید و برنامه‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اتخاذ سیاست‌های مناسب و اقدامات نوین و با گسترش فعالیت‌های سازمان مبتنی بر تخصص محوری، اجتماع مداری و مشارکت طلبی، سازمان بهزیستی در جهت سلامت اجتماعی فعالیت‌های خود را هم در عرصه فعالیت‌ها و اقدامات پیشگیرانه، هم در حوزه اقدامات و مداخلات اجتماعی و حمایتی و هم در میدان توانبخشی علمی و تخصصی وسعت بخشیده و به همت نیروهای پر تلاش و کارشناسان خبره از راه جلب و جذب مردم توانسته در مسیر سلامت، بهزیستی و بهباشی اجتماعی و شکوفایی و بالندگی جامعه و آحاد آن گام بردارد. اقداماتی چون طرح‌های مختلف آگاه‌سازی، انجام طرح‌های غربالگری شنوایی سنجی و تنبلی چشم با پوشش 80 درصدی جامعه هدف و پیشگیری از معلول‌زایی با بررسی اختلالات ژنتیکی بر اساس حکم برنامه ششم، انجام و ارائه خدمات مشاوره‌ای و روان شناختی با استفاده از فناوری‌های نوین در جهت ازدواج‌های موفق، ارائه طرح‌های مختلف در جهت مداخلات بهنگام در جهت کاهش طلاق از جمله ثبت الکترونیک طلاق، آموزش‌های پیش از ازدواج و انجام میدانی بزرگ‌ترین طرح‌های اجتماعی به نام نظام مراقبت های اجتماعی دانش‌آموزان «نماد» و طرح مشارکت اجتماعی دانش‌آموزان«ماد»جهت آگاه‌سازی و توانمند‌سازی دانش‌آموزان، ارائه خدمات پیشگیری و درمان اعتیاد در پهنه گستره کشور، توسعه کمی و کیفی خدمات اجتماعی از جمله ایجاد اورژانس اجتماعی و توسعه بی‌سابقه آن در دولت تدبیر و امید در 140 شهر کشور، انجام طرح‌های توانمندسازی اجتماع محور و خانواده محور برای خانواده‌ها و زنان سرپرست خانوار، تکمیل طرح CBR روستایی و ارائه خدمات توانبخشی مختلف به افراد دارای معلولیت در همه روستاهای کشور  ارائه خدمات توان پزشکی، تدوین سند راهبردی ملی سالمندان و اقدام در زمینه رفاه و سلامت سالمندان و به کار‌گیری تجارب آنان در قالب تشکل و سازماندهی بنیادهای فرزانگان، همکاری بین‌المللی در جهت تهیه شاخص‌های سالمندی مثبت و موفق، افزایش مستمری‌های مددجویان به سطحی مناسب، مشارکت‌جویی و جلب و جذب خیر جمعی و استفاده از توان بی‌مثال مردم و مؤسسات مردم نهاد برای ارائه خدمات، اقدامات اشتغال‌زایی و ده‌ها و ده‌ها برنامه و طرح دیگر برای همه اقشار و آحاد جامعه همگی مبین پیمودن گام در مسیر بهزیستی و سلامت اجتماعی در این سازمان پویا و بزرگ است و بی‌جهت نیست که در احکام برنامه ششم و احکام دائمی توسعه، متولی اصلی سلامت اجتماعی کشور این سازمان تعیین شده است. هفته بهزیستی فرصت بی‌بدیلی است برای ارج نهادن بر تلاش همکاران سازمان در جای جای میهن وقدردانی و تشکر از این عزیزان و آرزوی بهروزی برای آنان و خانواده هایشان و البته جامعه هدف بزرگ بهزیستی. باشد تا با بهزیستی و سلامت و بهباشی اجتماعی، جامعه‌ای پویا، رشد یافته و مردمانی با نشاط و پر امید داشته باشیم.